Het hele land praat over de naderende verkiezingen voor de Tweede Kamer. Hoe leeft dit op middelbare scholen? Twee voorbeelden.

Op het Stellingwerf College in Oosterwolde gingen 20 leerlingen uit 3 en 4 vmbo op 27 februari in debat met zo’n 25 à 30 (regionale) politici, waaronder aspirant-Kamerleden. Van tevoren hadden de leerlingen een debattraining gevolgd. Tijdens het debat, dat werd georganiseerd door Stichting Lezen en Schrijven, het Nederlands Debat Instituut en ProDemos, stond ‘debatteren in begrijpelijke taal’ centraal. “De politici hadden hier soms wel moeite mee”, aldus docente maatschappijleer Anja Ubbens. “Maar het maakte de leerlingen juist sterker, ze kregen echt in de gaten: we kunnen gewoon op een begrijpelijke manier met politici in debat.” Niet alleen bracht het de wereld van de politiek dichterbij voor leerlingen, maar zij groeiden zelf ook door het debat, aldus Ubbens. “De leerlingen durfden echt op te staan en verwoordden zelfverzekerd en op een duidelijke manier hun mening. Een deelnemend gemeenteraadslid vertelde me niet te weten wat hij zag.”

Burgerschap heel belangrijk

De deelnemende leerlingen zitten allemaal in een debatgroep die 2 jaar geleden werd opgericht door Ubbens. “Je moet er wel wat moeite voor doen om vmbo-leerlingen hiervoor te winnen en hen erbij te houden”, aldus de docente. “Maar doorzetten levert veel moois op. Leerlingen doen hier vaardigheden op als kritisch denken, opkomen voor jezelf, je mening geven etc. En ze leren daarnaast respect te hebben voor elkaar. De debatgroep bestaat uit een mengelmoes van leerlingen, waarvan sommigen behoorlijke problemen hadden. Door de debatgroep zag je ze echt veranderen, dat is het meest fantastische van wat we doen. Het gaat om veel meer dan alleen debatteren”.

Niet alleen bracht het de wereld van de politiek dichterbij, leerlingen groeiden ook door het debat

Volgens Ubbens kan je daarom als school niet vroeg genoeg beginnen om leerlingen met debatteren en de politiek in aanraking te brengen. Momenteel is ze bezig een netwerk aan te leggen van scholen in de regio die hiermee aan de slag willen gaan. Daarnaast is ze druk met het organiseren van scholierenverkiezingen op haar school (in samenwerking met ProDemos). “Dit wordt een hele happening compleet met een ‘echt’ stemlokaal.” En de docente wil zich inzetten om burgerschap in de brede zin van het woord nog beter op de kaart te zetten binnen haar school. “Een heel belangrijk vak”, aldus Ubbens.

 

Dubbele meerwaarde

Ook Erik Rübsamen, docent maatschappijleer op het Zuyderzee Lyceum in Emmeloord, ziet een dubbele meerwaarde van het aandacht besteden aan de verkiezingen. Samen met zijn 4 vwo-klas stuurde hij via Twitter een foto naar Alexander Pechtold (D66) en Geert Wilders (PVV) met de vraag of zij met de klas wilden videochatten via Skype over de naderende verkiezingen. Wilders reageerde niet, maar Pechtold zag deze skypesessie wel zitten. Iets wat eerst werd gezien als een grap, leidde ertoe dat leerlingen actief het D66-programma gingen bestuderen en vragen gingen formuleren en dat hun kennis over de politiek en actualiteit zo toenam.

De meerwaarde van het project was veel groter dan ik had kunnen vermoeden

En daarnaast is het zelfvertrouwen van de leerlingen enorm gegroeid, aldus Rübsamen. “De leerlingen waren goed voorbereid; ze waren vooraf getraind in het stellen van vragen en welke beleefdheidsregels te hanteren tijdens het gesprek. Ze hadden van tevoren niet gedacht dat ze dit vraaggesprek aan zouden kunnen en zagen er wel een beetje tegenop, maar ze hebben niet alleen zichzelf maar ook de heer Pechtold verrast door de kwaliteit van de vragen, hun goede organisatie en de omgang met de politicus. De sessie verliep uitstekend en aan het einde van het gesprek zegde Pechtold toe dat hij persoonlijk onze school zal bezoeken. De leerlingen zijn enorm trots. De meerwaarde van het project was veel groter dan ik had kunnen vermoeden.”

In de toekomst wil Rübsamen dan ook zeker weer iets dergelijks organiseren. Aandachtspunt hierbij is volgens hem het goed begeleiden van de leerlingen bij het ontwikkelen van de vragen. Verder is het simpel, aldus de docent: “Blijf enthousiasmeren, dan doen de leerlingen de rest.”

 
Bekijk ook het videofragment op de Facebookpagina van het Zuyderzee Lyceum.

Scholierenverkiezingen

Update: Scholen konden zich aanmelden om ook deel te nemen aan de scholierenverkiezingen van ProDemos; hun leerlingen konden dan tussen 8 en 14 maart stemmen. De uitslag is op dinsdag 14 maart bekendgemaakt.

Meer rondom de verkiezingen

  • Zie ook de pagina 'Verkiezingen voorbij, en nu?'. Op deze pagina legt de VO-raad uit wat hij heeft gedaan en doet om het (voortgezet) onderwijs zo goed mogelijk in het nieuwe regeerakkoord te verankeren.