Staatssecretaris: voorliggend wetsvoorstel kan helpen in terugdringen schoolverzuim
Op 26 maart jl. debatteerde de Tweede Kamer over het wetsvoorstel ‘Terugdringen schoolverzuim’. Hierbij kwam vanuit de Kamer een aantal zorgen naar voren; ligt de focus in het wetsvoorstel niet te veel op registratie van verzuim in plaats van op ondersteuning van leerlingen en zorgt het niet voor een grote toename van de regeldruk voor scholen? Volgens staatssecretaris Tielen is hier echter geen sprake van en draagt de wet sterk bij aan het voorkomen van langdurig schoolverzuim.
Het wetsvoorstel ‘Terugdringen schoolverzuim’ werd op 28 november 2024 ingediend door het kabinet, omdat men bezorgd is over het aantal leerlingen en studenten dat wegens bepaalde problematiek langdurig niet naar school gaat of zelfs helemaal uitvalt. Het wetsvoorstel moet eraan bijdragen dat leerlingen die risico lopen op langdurig verzuim, eerder en beter in beeld komen en een passend onderwijs- en zorgaanbod ontvangen, zodat langdurige schooluitval zoveel mogelijk kan worden voorkomen.
Betere ondersteuning voor leerlingen
Een aantal partijen vroeg zich tijdens het debat af of de focus in het wetsvoorstel niet teveel op signaleren en registeren ligt en of het wel voldoende preventieve maatregelen bevat. ‘Leerlingen zitten niet thuis vanwege een gebrek aan registratie, maar omdat er niet in hun behoeften wordt voorzien’, aldus Kamerlid Ceder (ChristenUnie). Samen met GroenLinks-PvdA/Progressief Nederland diende hij een amendement hierover in. Ook de VVD benadrukte het belang van goede ondersteuning voor leerlingen in een kwetsbare positie. Verder wees Groep Markuszower op het belang van een veilige en voorspelbare omgeving en vroeg de PVV aandacht voor kinderen die niet meer naar school durven omdat ze gepest worden.
In haar reactie onderstreepte staatssecretaris Tielen echter het belang van het vroegtijdig in beeld krijgen van verzuim en de redenen hierachter; scholen kunnen dan vroegtijdig acteren en leerlingen beter ondersteunen, om zo zwaarder verzuim te voorkomen.
De staatssecretaris benadrukte verder dat deze wet alleen het probleem niet gaat oplossen; de wet is een onderdeel van een groter geheel. Ook andere wetten - zoals de wet 'Onderwijsondersteuning zieke leerlingen', de wet 'Vrij en veilig onderwijs' en het wetsvoorstel Maatwerk (in voorbereiding) - moeten bijdragen aan het terugdringen van langdurig schoolverzuim. Daarnaast werkt het ministerie van OCW samen met gemeenten en het ministerie van VWS om de sociaal-pedagogische basis in en om scholen te verbeteren, onder andere via het convenant 'Stevige lokale teams', gekoppeld aan het wetsvoorstel 'Reikwijdte jeugdwet'.
Nauwelijks gevolgen voor de regeldruk
Tijdens het debat spraken diverse partijen hun zorg uit dat het wetsvoorstel de regeldruk voor scholen verder zal doen toenemen. De regeldruk is al hoog in het onderwijs, terwijl de praktijk er niet altijd beter van wordt, aldus de SGP. Het CDA benadrukte in dit kader dat het signaleren en registeren van verzuim hulpmiddelen moeten zijn, en niet een doel op zich moeten worden.
Tielen gaf hierop aan dat de verzuimregistratie nauwelijks gevolgen heeft voor de regeldruk op scholen. Eerder gaf het ‘Adviescollege toetsing regeldruk’ ook een positief advies over het wetsvoorstel. De staatssecretaris wees ook op de scholen die aan de slag zijn met de ‘aanpak schoolaanwezigheid’ – waarbij elk verzuim direct wordt geregistreerd en besproken. Deze scholen geven aan dat het datagestuurd werken hen uiteindelijk meer oplevert dan het kost.
Rol leerplichtambtenaar
Tenslotte stelden de SP en JA21 te willen voorkomen dat het wetsvoorstel zal leiden tot een toename van strafrechtelijke handhaving door de leerplichtambtenaar. Het doel van de wet is om langdurig verzuim te voorkomen, niet om het te bestraffen, zo benadrukte D66 in een reactie. In de praktijk hebben leerplichtambtenaren ook al een preventieve rol naar zich toegetrokken en kunnen zij helpen passende ondersteuning te organiseren voor leerlingen die uitvallen, aldus deze partij. Het wetsvoorstel zal volgens D66 deze praktijk verder versterken, omdat scholen mogelijke problemen eerder bij de leerplichtambtenaar kunnen aangeven.
Standpunt VO-raad
Ook de VO-raad toonde zich eerder grotendeels positief over het nu voorliggende wetsvoorstel. Door deze wet worden scholen gestimuleerd om (nog meer) in te zetten op een preventieve aanpak van langdurig verzuim en leerlingen echt te ‘zien’, waardoor leerlingen zich ook onderdeel van de school als gemeenschap blijven voelen. Specifiek ook het nader registeren van verzuim (in categorieën) en delen en analyseren van de aan- en afwezigheidsgegevens zal scholen en andere betrokkenen kunnen helpen om vroegtijdig te acteren en zwaarder verzuim te voorkomen.
We willen er verder aandacht voor vragen dat, om als school een goede preventieve en schoolbrede aanpak neer te kunnen zetten, samenwerking met netwerkpartners zoals jeugdartsen, leerplichtambtenaren en jeugdhulp van groot belang is. Daarnaast is nodig dat structureel middelen beschikbaar blijven voor scholen om tot een dergelijke aanpak te kunnen komen.
Zie ook:
VO-raad: wetsvoorstel ‘Terugdringen verzuim’ helpend in voorkomen thuiszitten
Op 28 november jl. is het wetsvoorstel ‘Terugdringen schoolverzuim’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit wetsvoorstel wordt op 12 december in de Kamer besproken. De VO-raad ziet kansen in het…
Terugdringen verzuim: wetsvoorstel, internetconsultatie AMvB en rol OM
Het verminderen van het aantal thuiszitters en schooluitval is een van de speerpunten van demissionair staatssecretaris Becking. In dat kader is een aantal ontwikkelingen relevant:
