Stand van zaken ontwikkeling nieuwe leerweg vmbo

20 mei 2021

De ontwikkeling van de nieuwe leerweg in het vmbo is een proces dat meerdere jaren loopt. Met dit bericht wil de VO-raad een overzicht bieden van het invoeringsproces tot nu toe en de actuele stand van zaken.

In 2019 is gestart met de ontwikkeling van de nieuwe leerweg vmbo, waarin alle leerlingen naast de theorievakken een praktijkgericht programma zullen volgen en afsluiten. In dit praktijkgerichte programma doen de leerlingen realistische en praktische ervaring op in en buiten de school. De nieuwe leerweg is de derde actielijn van het programma ‘Sterk beroepsonderwijs’ en heeft als doel het verbeteren van de aansluiting op zowel het mbo als de havo. Daarnaast wordt hiermee het aantal leerwegen overzichtelijker en is er geen verwarring meer over de waarde van de diploma’s in de gl/tl en mavo.

Kader

Vanaf de zomer van 2019 is gewerkt aan een ‘Kader praktijkgericht programma in de nieuwe leerweg’. Dit kader is in januari 2020 vastgesteld. Hierin is vastgelegd welke vaardigheden en kennis onderdeel moeten uitmaken van het praktijkgerichte programma.

Pilots

Vervolgens zijn 136 pilotscholen geselecteerd en zijn in december 2020 pilots gestart. Onder leiding van SLO worden in de pilotfase twaalf bestaande examenprogramma’s doorontwikkeld en/of geactualiseerd naar vijf programma’s waar de scholen in de pilotperiode geen licentie voor nodig hebben (de zogenoemde licentievrije programma’s) en zeven licentiegebonden programma’s.  

Licentievrij:

  • Dienstverlening en producten;
  • Zorg en welzijn;
  • Economie en ondernemen;
  • Technologie en toepassing;
  • Informatietechnologie in de gemengde en theoretische leerweg.


Licentiegebonden: 

  • Bouwen, wonen en interieur;
  • Groen;
  • Horeca, bakkerij en recreatie;
  • Maritiem en techniek;
  • Media, vormgeving en ict;
  • Mobiliteit en transport;
  • Produceren, instaleren en energie.


De scholen werken in ontwikkelteams eerst aan de ontwikkeling van een concept-examenprogramma. Daarna gaan ze aan de slag met de uitwerking van de programma’s in de praktijk met leerlingen. 

De ontwikkelgroepen voor de niet-licentiegebonden programma’s zijn inmiddels gestart, evenals de groep voor het licentiegebonden programma maritiem. Een groot deel van deze scholen start in het schooljaar 2021-2022 met de uitwerking in de praktijk met leerlingen. De ander pilotscholen en de ontwikkelgroepen voor de andere zes licentiegebonden programma’s starten een jaar later.

In principe biedt elke pilotschool een praktijkgericht programma aan. Mogelijk gaan pilotscholen voor de licentiegebonden programma’s meerdere praktijkgerichte programma’s tegelijk aanbieden.

Pilotscholen krijgen ondersteuning en scholing tijdens de pilotfase. Ook is geïnventariseerd hoe niet-pilotscholen op de hoogte kunnen blijven van en mee kunnen leren van de ontwikkelingen in de pilotscholen.  Op dit vlak is inmiddels een scholingsaanbod voor niet pilot-scholen en een zelfevaluatietool ontwikkeld. Zie voor meer informatie hierover – en de mogelijkheid tot inschrijven – de website van Sterk Beroepsonderwijs

Aanpassing van de wet

Naast de inhoudelijke ontwikkelingen werkt het ministerie van OCW aan de aanpassing van de wet. Hiervoor moeten knopen doorgehakt worden over bijvoorbeeld de aantallen vakken en profielen, de plaats in het stelsel, financiering, etc. OCW voert hierover gesprekken met diverse betrokken partijen. 

Het beoogde tijdpad voor de invoering van de nieuwe leerweg is het schooljaar 2024-2025. De huidige gl/tl en mavo worden dan vervangen, waarbij de wet voorziet in een overgangsjaar. Vanaf schooljaar 2025-2026 zouden er dan geen scholen meer zijn die de gl en/of tl aanbieden. Wel is vertraging ontstaan bij de pilots. Op dit moment is nog niet duidelijk welke invloed dit heeft op het beoogde tijdpad van invoering.