VO-congres 2026: ‘de kracht van samen’ ontketenen
'In deze complexe wereld waarbij veranderingen in hoog tempo op ons afkomen en ook de scholen binnendringen, komen we alleen samen verder. Alleen in samenwerking kunnen we ervoor zorgen dat leerlingen ook in de toekomst goed onderwijs in een veilige schoolomgeving krijgen'. Deze boodschap liep als een rode, verbindende lijn door het VO-congres vandaag; ze kwam terug tijdens de opening van Henk Hagoort en Joany Krijt (voorzitter en vice-voorzitter VO-raad), in de keynote van transitie-expert en toekomstdenker Bart Götte, tijdens de workshops en lezingen én in de breakdance act opgevoerd door leerlingen van diverse vo-scholen. “We wilden laten zien dat we elkaar nodig hebben.”
Tijdens het congres werd opnieuw duidelijk hoe sterk de veranderende, steeds chaotischer wordende buitenwereld het onderwijs raakt. Deze veranderingen brengen kansen met zich mee, maar ook de bijbehorende problematiek komt de scholen in – denk aan polarisatie, prestatiedruk, armoede, eenzaamheid, beïnvloeding op social media en online pesten en ondermijning. Hoe ga je hier als school mee om? En hoe blijf je in deze context een veilige, inclusieve en verbindende schoolomgeving? Zo’n omgeving (de school als gemeenschap) kan een tegenkracht zijn tegen de genoemde chaotische wereld en problematiek en kan van enorme waarde zijn voor de ontwikkeling en het welbevinden van leerlingen, zo benadrukte de Onderwijsraad onlangs nog in een advies. “Dat de grote, complexe wereld maar juist wat kleiner mag worden op school”, aldus ook een van de leerlingen uit de breakdance act op het congres. Dat het belangrijk is om in te blijven zetten op de school als gemeenschap, daar was iedereen het op het congres ook over eens. Maar hoe doe je dit dus?
Sleutelwoord
Hier ligt een verantwoordelijkheid voor schoolbestuurders en schoolleiders, benadrukte Henk Hagoort tijdens de opening. Bart Götte sloot hier in zijn keynote op aan: er zijn leiders nodig die niet krampachtig vasthouden aan het oude en/of wegkijken van verandering, maar die in actie komen en offervaardig zijn; bereid zijn om zelf iets op te offeren om een stap verder te komen. Het sleutelwoord hierbij is ‘samen’, aldus Bart. Hij benadrukte: we hebben elkaar echt nodig; geen enkeling heeft alle kennis of het hele antwoord. Juist door samen te zoeken, te proberen en te leren kunnen scholen antwoorden vinden op de vraag hoe met de veranderingen - en bijbehorende problematiek - om te gaan, zodat leerlingen ook in de toekomst goed onderwijs in een veilige schoolomgeving blijven krijgen.
Deze samenwerking is een van de grootste opgaven voor onze sector, stelde Henk Hagoort. “Samenwerking is nog niet vanzelfsprekend. Vandaag leren we met elkaar op dit congres in onder meer de workshops en hebben we weer een stap vooruit gezet; we hebben de opdracht om dit komend jaar met elkaar verder op te pakken. Als het ons lukt de kracht van samen te ontketenen, dan kunnen we de buitenwereld met elkaar aan.”
Waarbij we zeker soms zullen vallen, maar elkaar ook weer overeind kunnen helpen, zo heeft een aantal leerlingen ons vandaag via hun breakdance-act prachtig duidelijk gemaakt.
