Nieuw onderzoek Stichting Lezen: Aandacht voor lezen in het voortgezet onderwijs blijft achter

Er zijn nog veel kansen om het leesonderwijs te versterken. Dat is de conclusie die Stichting Lezen trekt na onderzoek onder 580 docenten Nederlands en 281 schoolleiders uit het vo. Er zijn extra inspanningen nodig om de teruglopende leesvaardigheid en –motivatie onder jongeren te keren. Hoewel bijna alle schoolleiders een leesvisie hebben, is deze niet altijd structureel verankerd.

Randvoorwaarden onder druk

Budget en taakuren zijn onder andere redenen dat schoolleiders moeite hebben om de leesvisie uit te voeren. 43% van de schoolleiders geeft daarnaast aan geen mediatheek of schoolbibliotheek te hebben waar een professionele mediathecaris leerlingen en docenten kan adviseren over lezen. Ook is het leesonderwijs nog in te veel scholen beperkt tot het vak Nederlands. Een schoolbrede aanpak ontbreekt op deze scholen. Vier op de tien docenten Nederlands ervaren te weinig lestijd om aan leesvaardigheid te besteden. Ook de ouderbetrokkenheid heeft nog te wensen over.

Aanbevelingen

Stichting Lezen doet vieraanbevelingen aan schoolleiders naar aanleiding van het onderzoek.

  1. Maak voldoende budget vrij voor leesbevordering
  2. Investeer in een goed uitgeruste mediatheek met professionele begeleiding
  3. Maak gebruik van door de overheid beschikbaar gestelde middelen
  4. Maak lezen een zaak van alle vakken en zorg daarbij voor afstemmingv

Breed taalbeleid

Eerder dit schooljaar verscheen het onderzoekrapport van de Onderwijsraad naar Meertaligheid en recentelijk werd Inspectieonderzoek Peil.Schrijfvaardigheid gepubliceerd.

In het advies ‘Talige diversiteit benutten’ stelt de Onderwijsraad dat thuistalen leerlingen kunnen helpen bij het leren van en in het Nederlands. Daarnaast helpt het alle leerlingen te functioneren in een meertalige samenleving. De raad deed dan ook de oproep aan scholen om andere thuistalen meer te benutten voor het leren van en in het Nederlands.

Uit het Inspectieonderzoek Peil.Schrijfvaardigheid onder tweedeklassers in het vo blijkt dat een geïntegreerde aanpak voor schrijfvaardigheid structureel meer aandacht verdient. Een kwart van de lestijd voor Nederlands wordt besteed aan schrijfvaardigheid. Dat is aanzienlijk minder dan de tijd die aan leesvaardigheid wordt besteed.

Scholen hebben dus een brede opdracht als het gaat om taalonderwijs. De VO-raad ziet een gemene deler uit de verschillende onderzoeken, namelijk: draag zorg voor een helder taalbeleid en neem daarin de herziene kerndoelen mee.