Vijf keer ‘de Staat’: wat is de huidige staat van het onderwijs?
Deze week verschenen meerdere ‘staten’ die elk een perspectief geven op het onderwijs. Naast de Staat van het Onderwijs die jaarlijks wordt gepresenteerd door de Inspectie van het Onderwijs, verschenen ook De Staat van de Ouder, De Staat van het Vernieuwingsonderwijs, De Staat van het Duurzaam Onderwijs en De Staat van de Schoolleider. Vorige week publiceerde de Sectorraad Praktijkonderwijs al de Staat van het Praktijkonderwijs. Samen geven deze verschillende ‘staten’ een rijk beeld van het huidige onderwijslandschap.
De Staat van de Ouder
De Staat van de Ouder 2026, uitgebracht door Ouders & Onderwijs, richt zich dit jaar op digitalisering in het onderwijs. Ouders zijn bevraagd over thema’s als schermtijd, sociale media, digitale vaardigheden en de opkomst van artificiële intelligentie in de klas. Het rapport roept scholen, ouders en beleidsmakers op om het gesprek met elkaar aan te gaan over opvoeden en onderwijs in een tijd van razendsnelle (digitale) ontwikkelingen.. Ook al zijn nog niet alle regels en afspraken duidelijk, ga het gesprek aan met ouders zodat er gezamenlijk opgetrokken kan worden.
De Staat van het Vernieuwingsonderwijs
Met de tweede editie van de Staat van het Vernieuwingsonderwijs vraagt het lectoraat Vernieuwend Onderwijs van hogeschool Saxion, samen met de Nederlandse Dalton Vereniging, de Nederlandse Montessori Vereniging, de Nederlandse Jenaplan Vereniging, de Vereniging van vrijescholen en de Vereniging voor Freinetpedagogie, aandacht voor een groeiende spanning in het onderwijs: de roep om versnelling versus de noodzaak tot vertraging. “Goed onderwijs laat zich niet reduceren tot wat meetbaar en efficiënt is,” zegt Symen van der Zee, lector Vernieuwend Onderwijs. “Als we onderwijs te veel benaderen als een productieproces, raken we uit het oog waar het in de kern om gaat: de ontwikkeling van mensen. Soms vraagt dat juist om vertraging.”
De Staat van het Duurzaam Onderwijs
De Staat van het Duurzaam Onderwijs 2026 vertelt dat steeds meer onderwijsprofessionals duurzaam onderwijs geven. Visie en ambitie gaan daarbij niet altijd gelijk op met het onderwijs in de klas. De stap van ambitie naar de dagelijkse praktijk blijft een uitdaging.
De Staat van de Schoolleider
In de Staat van de Schoolleider vertellen schoolleiders uit het po en vo – in de vorm van acht praktijkvoorbeelden - waar ze zelf kansen zien om hun vak te versterken. Daarin wordt o.a. verwezen naar de vernieuwde Beroepsstandaard Schoolleiders VO en het samenspel tussen schoolleiders en bestuurders. Als belangrijke ontwikkelpunten worden genoemd: (1) het vastleggen van rollen en verantwoordelijkheden en (2) het structureel organiseren van het proces en de professionele dialoog tussen bestuurders en schoolleiders over het gezamenlijk werken aan de onderwijskwaliteit.
De Staat van het Praktijkonderwijs
De Sectorraad Praktijkonderwijs publiceerde vorige week de Staat van het Praktijkonderwijs. Naast de successen die het praktijkonderwijs (pro) behaalt met de uitstroom naar arbeid, succesvolle instroom in het mbo en geslaagde pilots met pro-vmbo-brugklassen, vraagt de sectorraad in de Staat aandacht voor de toename van zij-instromers in het pro.
Staat van het Onderwijs 2026: De schoolleider maakt het verschil
De schoolleider vervult een sleutelpositie in het versterken van de onderwijskwaliteit in de school. Uit de Staat van het Onderwijs 2026 blijkt dat de tevredenheid onder schoolleiders groot is en…
Inspectietoezicht
De Onderwijsinspectie ziet erop toe dat de onderwijskwaliteit op scholen voldoende is, of scholen en besturen voldoen aan de wettelijk vastgestelde deugdelijkheidseisen en of hun financiën op orde zijn. Ook…
