VO-raad: faciliteer scholen in hun sleutelrol voor mentale gezondheid leerlingen
Faciliteer scholen om hun sleutelrol in het bevorderen van het welbevinden van leerlingen goed vorm te kunnen geven. En erken het onderwijs als cruciale sector, zodat onderwijs ook in crisissituaties in het belang van het welbevinden van leerlingen doorgang kan vinden. Deze oproep deed de VO-raad aan de politiek, voorafgaand aan het debat over de mentale gezondheid van leerlingen en studenten op 24 juni jl. Tijdens dit debat riepen diverse partijen het kabinet op om met een domeinoverstijgende visie rond het welbevinden van jongeren, alsook een vertaling hiervan in concrete plannen en acties, te komen.
In het debat bleek er grote eensgezinsheid te bestaan over de recent gepubliceerde visie van de Onderwijsraad dat scholen – samen met andere maatschappelijke partijen – sterk kunnen bijdragen aan het (verbeterd) welbevinden van leerlingen, hierbij gebruikmakend van de kracht van het onderwijs en de schoolomgeving. Er werd hierbij gewezen op de kansen om leerlingen binnen het onderwijs zingeving mee te geven en hen weerbaar te maken, en op de kansen die de ‘school als gemeenschap’ biedt. Partijen riepen staatssecretaris Tielen en minister Letschert van OCW en minister Sterk van VWS op met een duidelijke visie rond het Onderwijsraadadvies te komen en aan te geven welke plannen en acties hieruit zullen voortvloeien. De recente kabinetsreactie over welbevinden met o.a. een reactie op het rapport van de Onderwijsraad werd door met name PRO en CU als weinig concreet ervaren.
De Kamer verschilde wel van mening over waar dan de accenten gelegd moeten worden. Zo willen de PVV en VVD vooral focussen op het realiseren van goed onderwijs (prestaties geven zelfvertrouwen en zingeving) en het weerbaar maken van leerlingen. De VVD wil hierbij ook inzetten op de verdere professionalisering van leraren (in opleiding), met onder meer aandacht voor pedagogische vaardigheden en digitale geletterdheid. Staatssecretaris Tielen onderschreef dit en verwees naar de Lerarenbrief die dit najaar verschijnt.
PRO, CDA en CU wezen in het debat vooral op de waarde van de school als gemeenschap, die ruimte biedt voor ontmoeting en vriendschap en perspectief biedt. Daarnaast vroegen PRO en CU aandacht voor suïcidepreventie; de CU zal mogelijk weer een motie indienen over de landelijke uitrol van de STORM-aanpak. In reactie stelde staatssecretaris Tielen dat scholen vrij moeten blijven in de keuze voor een bepaalde aanpak voor suïcidepreventie. Dit najaar komt het ministerie met een overzicht van effectieve interventies op dit thema.
JA21 tenslotte wil maatregelen om jongeren te beschermen tegen schadelijke en verslavende online content, zoals een verbod op sociale media voor jongeren tot 16 jaar. Ook vroeg JA21 naar de handreiking voor scholen rond toetsdruk, die momenteel door LAKS en de VO-raad wordt gemaakt.
VO-raad: maatregelen nodig om scholen te faciliteren
Voorafgaand aan het debat stuurde de VO-raad een brief naar de Tweede Kamer. Hierin pleiten ook wij voor concrete maatregelen, met een focus op het faciliteren van scholen. Het kabinet moet scholen in staat stellen gebruik te maken van ‘de kracht van het onderwijs en de schoolomgeving’ om het welbevinden van leerlingen te versterken en mentale problemen te voorkomen. Belangrijk is volgens ons dat:
- de kennis en expertise die de afgelopen jaren – onder andere met behulp van de NPO-gelden – is opgebouwd op het gebied van welbevinden geborgd en doorontwikkeld wordt. Gezonde School kan hierbij een waardevolle bijdrage leveren in het ondersteunen van scholen en het voorkomen van versnippering.
- scholen ondersteuning krijgen om structurele samenwerking met jongerenwerk (en andere maatschappelijke partners zoals jeugdhulp, wijkagenten en leerplicht) op school blijvend vorm te geven.
- Intensieve samenwerking onderwijs en zorg mogelijk te maken, zodat scholen zich - naast het bieden van kwalitatief goed onderwijs - (meer) kunnen richten op preventieve ondersteuning van leerlingen in plaats van op individuele interventies.
Momenteel wordt in een parlementaire enquête besproken wat we kunnen leren van de coronacrisis. Wij pleiten er tenslotte voor het onderwijs te erkennen als cruciale sector, zodat onderwijs ook in crisissituaties in het belang van het welbevinden van leerlingen kan worden voortgezet.
