VO-raad pleit voor verdere aanpassing centraal examen

08 februari 2021

Alleen met een stevig pakket aanvullende maatregelen kunnen de centrale examens dit schooljaar doorgaan zoals in december aangekondigd. Als er door de minister geen of slechts beperkt aanvullende maatregelen worden getroffen, dan is het nodig om het centraal examen in omvang te beperken, bijvoorbeeld tot de kernvakken en eventueel een extra (profiel)vak. Dit adviseert de VO-raad aan minister Slob. De minister komt voor 15 februari met een heroverweging van het examenbeleid.

Ieder schooljaar zakken er leerlingen voor het centraal examen, gemiddeld een kleine tien procent. Door de coronamaatregelen in dit en vorig schooljaar dreigen dit jaar meer examenkandidaten dan normaal te zakken. Om tegemoet te komen aan deze groep leerlingen, die door corona minder goed voorbereid op het centraal examen af koerst zijn extra maatregelen nodig. Te denken valt aan een extra herkansingsronde in september, zodat de leerlingen die voor de zomervakantie nog niet klaar zijn tegen 1 oktober alsnog kunnen starten in het vervolgonderwijs. Ook is het belangrijk dat alle leerlingen in de voorbereiding op hun examens of herkansingen gebruik kunnen maken van bijspijkerinitiatieven, zoals Studenten helpen Scholieren. De overheid moet dergelijke initiatieven financieren, zodat deelname niet afhankelijk is van de vraag of ouders het kunnen betalen.

In zijn advies neemt de VO-raad het examenbesluit van de minister van half december als uitgangspunt en bouwt voort op de mogelijkheden tot maatwerk die dit besluit biedt. De leerlingen hebben al de mogelijkheid te kiezen in welk tijdvak zij (een deel van) hun centraal examen willen afleggen.

'Behaald is behaald'

Voor leerlingen die ondanks alle inspanningen toch niet slagen pleit de VO-raad voor een systematiek van 'behaald is behaald', waardoor deze leerlingen succesvol afgesloten vakken volgend schooljaar niet opnieuw hoeven te doen. Daarmee bieden we niet alleen maatwerk in tijd, maar ook in omvang. Zij kunnen zich naast het afronden van hun vo-opleiding het komende schooljaar dan ook oriënteren en voorbereiden op hun vervolgstappen in het onderwijs.

In gesprek met elke examenkandidaat

De VO-raad adviseert de scholen met alle examenkandidaten een gesprek te voeren en samen te bekijken wat de meest geëigende manier is de onderwijsloopbaan in het voortgezet onderwijs af te ronden. Daar hoort ook de al bestaande mogelijkheid bij dat de leerling zich, op basis van eigen afwegingen, terugtrekt van het centraal examen. Dit kan bij sommige leerlingen veel druk en stress wegnemen, zeker met in het achterhoofd de gedachte dat het niet vreemd is dat het je in dit onrustige schooljaar niet lukt je optimaal voor te bereiden op het examen.

Het advies over het centraal examen is tot stand gekomen na intensieve besprekingen met schoolbestuurders en schoolleiders, waarin alle opties en overwegingen aan de orde zijn gekomen. Alle argumenten wegend heeft het bestuur het advies opgesteld, zich realiserend dat ieder advies ook bezwaren met zich meebrengt.
De VO-raad roept de minister op zo snel mogelijk duidelijkheid te scheppen, omdat daar zowel bij de kandidaten als bij de scholen grote behoefte aan bestaat.