Digitalisering
ICT biedt kansen om het onderwijs te verrijken en te ondersteunen bij complexe vraagstukken, zoals werkdruk van leraren en de motivatie van leerlingen. Bovendien kan ICT een hulpmiddel zijn bij ambities van scholen – bijvoorbeeld om het onderwijs beter aan te laten sluiten bij het leerproces van iedere leerling. De keerzijde is dat de continuïteit van het onderwijs en de privacy van leerlingen en leraren onder druk staat bij een sterke afhankelijkheid van technologie. De VO-raad zet zich - samen met de PO-Raad - in voor technologie die aansluit bij de behoeftes van het onderwijs en bijdraagt aan de kwaliteit. Speerpunten zijn het vergroten van digitale veiligheid, het versterken van digitale vaardigheden van leraren, schoolleiders en schoolbestuurders en meer regie op (de markt van) digitale leermiddelen en de ontwikkeling van technologie.
Uitgelicht
ICT organiseren
De school moet een omgeving zijn waar de digitale veiligheid van leerlingen en medewerkers is gewaarborgd en waar de kansen van technologie optimaal kunnen worden benut. Daarvoor moeten de randvoorwaarden op orde zijn: een goede ict-infrastructuur, met voldoende geschikte devices en veilig internet, én een cultuur waarin zorgvuldig wordt omgegaan met informatie en privacy goed is geborgd. Schoolbesturen dragen hiervoor verantwoordelijkheid. De sectorraden ondersteunen hen daarbij, onder meer met landelijke afspraken en standaarden.
Ondersteuning bij digitalisering
Van een nieuwe visie op onderwijs en ICT tot de keuze voor leermiddelen of ICT-infrastructuur: Kennisnet biedt verschillende tools die scholen helpen om weloverwogen keuzes te maken en stappen te zetten in hun digitalisering. Bekijk het overzicht met alle beschikbare tools.
Informatiebeveiliging en Privacy (IBP)
Binnen schoolorganisaties worden steeds meer gegevens digitaal uitgewisseld en opgeslagen, bijvoorbeeld in leerlingvolgsystemen, digitale leermiddelen en via sociale media. Daarom is het belangrijk dat schoolbesturen, samen met schoolleiders en IBP'ers, zorgen voor een digitaal veilige omgeving voor leerlingen en medewerkers. Met het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy (IBP) werkt de onderwijssector toe naar één gezamenlijke norm voor digitaal veilig onderwijs.
Het ministerie van OCW, Kennisnet, SIVON, de PO-Raad en de VO-raad ondersteunen scholen hierbij via het programma Digitaal Veilig Onderwijs, met heldere leidraden en een concreet ondersteuningsaanbod.
Privacyconvenant
Bij de introductie van de AVG zijn de scholen en leveranciers de samenwerking aangegaan in het privacyconvenant. Hier zijn afspraken gemaakt over een algemeen privacyconvenant waar iedere school en leverancier gebruik van kan maken. Sinds kort is het privacyconvenant opgegaan in Stichting Edu-V. Daar wordt in het najaar van 2026 toegewerkt naar een nieuwe versie van een verwerkersovereenkomst (versie 5.0) met meer aandacht voor samenwerkingsverbanden en (generatieve) AI. De VO-raad houdt je via haar ALV, website en nieuwsbrief hiervan op de hoogte.
Bewaartermijnen en Archiefwet
Het bewaren van persoonsgegevens is gebonden aan regels. Voor sommige typen persoonsgegevens gelden wettelijke termijnen. Voor andere moet je zelf een termijn vaststellen. Welke (wettelijke) termijn geldt, hangt af van de wet waar de persoonsgegevens onder vallen. In het onderwijs heb je te maken met onderwijswetten, de Archiefwet en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Op 1 januari 2027 treedt de vernieuwde Archiefwet in werking. De vernieuwde Archiefwet maakt het mogelijk dat de VO-raad samen met de PO-Raad een groepsselectiebesluit (een lijst met bewaartermijnen) opstelt dat geldt voor de hele sector funderend onderwijs. Het concept groepsselectiebesluit is tijdens de algemene ledenvergadering van juni 2022 door de leden bekrachtigd.
Relevante links
Professionele inzet van ICT
Professionalisering
Alleen als digitale leermiddelen op doordachte wijze worden ingezet in de klas, dragen ze bij aan de kwaliteit van het onderwijs. Dit vraagt van leraren, stafmedewerkers, schoolleiders en bestuurders dat ze de kansen en risico’s van ICT kennen en over de benodigde vaardigheden beschikken. Doorlopende professionalisering, op basis van onderzoek en data, draagt hieraan bij.
De VO-raad en PO-Raad faciliteren tools voor het in kaart brengen van ontwikkelingsbehoeftes, stellen kennis en onderzoek beschikbaar en ondersteunen door afspraken met bestuurders, schoolleiders, opleidingen, opleidingsscholen en OCW te maken over de ontwikkeling van ICT-vaardigheden van onderwijsprofessionals. Om deze ambities te verwezenlijken werken we samen met Kennisnet, SIVON, OCW, de MBO Raad, regionale en landelijke kennisnetwerken, opleidingen en kennisorganisaties.
Digitale geletterdheid
De professionele inzet van ICT omvat ook een visie en beleid op het gebied van digitale geletterdheid van leerlingen. Om leerlingen goed voor te bereiden op een samenleving die steeds verder digitaliseert, is het belangrijk dat scholen hen digitale kennis en vaardigheden bijbrengen. Leerlingen moeten leren om veilig, effectief, kritisch en bewust gebruik te maken van digitale toepassingen.
Met de oplevering van de definitieve conceptkerndoelen is een stap gezet naar een landelijk curriculum voor digitale geletterdheid. Deze definitieve conceptkerndoelen beschrijven in grote lijnen wat leerlingen in het funderend onderwijs op het gebied van digitale geletterdheid straks in ieder geval moeten kennen en kunnen.
Scholen die aan de slag willen met digitale geletterdheid, vinden ondersteuning bij Kennisnet en SLO. Ook vanuit het 'Masterplan basisvaardigheden' is én komt ondersteuning beschikbaar voor het versterken van onder meer de digitale geletterdheid van leerlingen.
Publieke regie op technologie
De toenemende digitalisering maakt het onderwijs afhankelijker van technologie en de bedrijven daarachter. Daarom werken de PO-Raad, de VO-raad, SIVON en Kennisnet samen aan een sterkere positie van het onderwijs en betere marktcondities. Zo kunnen scholen vanuit hun publieke waarden meer regie voeren op technologie, digitale leermiddelen en de leermiddelenketen.
Professionele schoolorganisatie
Scholen verwerken dagelijks grote hoeveelheden digitale gegevens. Daarom is het belangrijk dat schoolbesturen beschikken over voldoende kennis, capaciteit en middelen om informatiebeveiliging en privacy goed te organiseren. De VO-raad ondersteunt schoolbesturen hierbij, onder meer via het programma Digitaal Veilig Onderwijs.
Duurzame samenwerking tussen schoolbesturen
Krachtenbundeling door samenwerking stelt het onderwijs in staat zich te organiseren en zich minder te laten leiden door de markt. De coöperatie SIVON maakt zich bijvoorbeeld sterk voor gezamenlijke inkoop en realisatie van veilige internetverbindingen en digitale leermiddelen. Daarnaast voert SIVON DPIA’s uit op Big Tech leveranciers zoals de DPIA op Google Workspace for Education. De VO-raad stimuleert scholen om zich te verenigingen in SIVON en zo vraagbundeling, samenwerking en kennisuitwisseling te organiseren.
Edu-V
Om bij te dragen aan een goede, veilige en betrouwbare keten van leermiddelen zijn de PO-Raad en VO-raad aangesloten bij Edu-V. Binnen Edu-V werken we samen met publieke en private partijen aan veilig, flexibel en toekomstbestendig digitaal onderwijs in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.
Heeft een leermiddel het Edu-V keurmerk? Dan betekent dat je er als school vanuit kunt gaan dat de privacy en informatiebeveiliging voldoen aan de belangrijkste eisen. Daarnaast maken digitale middelen met een Edu-V keurmerk gebruik van dezelfde standaarden voor gegevensuitwisseling. Het Edu-V keurmerk draagt bij aan innovatie, toegankelijkheid en hoge kwaliteit van onderwijs.
Check hier of jouw digitale leermiddel het Edu-V Keurmerk bezit.
Publiek-privaat overleg leermiddelenketen
Naast het afsprakenstelsel Edu-V zijn er andere vraagstukken in de leermiddelenketen. Denk hierbij aan de levering aan de start van het schooljaar, duurzaamheid van leermiddelen en de opkomst van nieuwe technologieën zoals AI. Hiervoor bestaat dit overleggremium. In het Publiek-privaat overleg leermiddelenketen werken verschillende partijen uit de onderwijsketen - van brancheorganisaties van educatieve uitgevers, distributeurs en softwareleveranciers tot koepelorganisaties van scholen - aan een goed functionerende leermiddelenketen. Publieke en private partijen creëren zo gezamenlijk de randvoorwaarden voor een succesvolle inzet van digitale en analoge leermiddelen bij het leren in het PO, VO en MBO - nu en in de toekomst.
Netwerken onderwijs en ict
Hieronder staat een overzicht van de netwerken van SIVON, Kennisnet, PO-Raad en VO-raad op het gebied van onderwijs en ict, digitalisering en (ict-)inkoop. Wij actualiseren het overzicht regelmatig.
Samenwerken en kennis delen
Schoolbesturen en scholen hebben behoefte aan samenwerking over en kennisdeling van onderwijs en digitalisering. Onder meer bieden netwerken kansen om kennis te delen en samen aan de slag te gaan op specifieke onderwerpen. Ook blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en kun je vragen stellen aan experts en adviseurs van Kennisnet, SIVON, PO-Raad en VO-raad. Hieronder vind je het overzicht van de bestaande netwerken en zie je in een oogopslag waar je bij kunt aanhaken.
Kenniskring i-coaches
Doel
Kennisdeling en -ontwikkeling over i-coaching. I-coaching is een vorm van professionele ontwikkeling (van teams) van leraren. Het werkterrein is de verbinding tussen het onderwijsleerproces en ict.
Doelgroep
I-coaches en (staf)medewerkers die in een schoolbestuur i-coaches ondersteunen. Een i-coach is meestal een leraar die collega’s ondersteunt bij de integratie van ict en de didactische en pedagogische aspecten van het lesgeven.
Aantal leden 2025
Circa 200 leden
Organisatie(s)
Kennisnet
Aanmelden of meer informatie? Ga naar: Kenniskring I-coaches
Kennisgroep ICT po en vo
Doel
Kennis delen en netwerken op het vlak van digitalisering in het onderwijs (van harde ict-infrastructuur tot aan digitale geletterdheid en visievorming). De kennisgroep bespreekt ontwikkelingen in onderwijs, innovatie en ict.
Doelgroep
Ict-professionals in het po en vo, werkzaam binnen het onderwijs of direct verbonden aan een school of schoolbestuur, die ict op beleidsmatig- en implementatieniveau inzetten binnen hun bestuur.
Aantal leden 2025
Circa 250 leden
Organisatie(s)
Kennisnet (uitvoering), PO-Raad en VO-raad
Onderwijsnetwerk-digitalisering.nl
Doel
Schoolbesturen en scholen hebben behoefte aan samenwerking en kennisdeling over onderwijs en digitalisering. Onderwijsnetwerk-digitalisering.nl verbindt professionals in het onderwijs en stimuleert samenwerking op het gebied van digitalisering. Via deze community werk je ook aan je eigen professionalisering: je leert van collega’s, wisselt ervaringen uit en krijgt toegang tot expertise uit het veld en de laatste ontwikkelingen.
Doelgroep
Iedereen die zich in het po en vo met IBP bezighoudt.
Aantal leden 2026
Circa 1500 leden
Organisatie(s)
Kennisnet, SIVON, PO-Raad en VO-raad
Aanmelden of meer informatie? Ga naar onderwijsnetwerk-digitalisering.nl
Netwerk Informatiemanagement
Doel
Scholen zijn informatieknooppunten met alle gegevens over leerlingen, absentie, schoolresultaten en managementinformatie. Hoe organiseer je al die informatie op een goede manier? En hoe geef je sturing aan de toenemende digitalisering binnen het po en vo onderwijs? Het Netwerk Informatiemanagement po/vo houdt zich bezig met soortgelijke vragen.
Doelgroep
Ict-verantwoordelijken in het po en vo.
Aantal leden 2026
Circa 200 leden
Organisatie(s)
Kennisnet, PO-Raad en VO-raad
Aanmelden of meer informatie? Ga naar: Netwerk Informatiemanagement
Netwerk Inkoop
Doel
In het Netwerk Inkoop delen inkopers en contractmanagers, inkoopprofessionals, binnen het onderwijs best practices, inkoopdocumenten en andere interessante content. Het is bovendien een netwerk waarin je kunt sparren met en leren van vakgenoten. Zo zorgen we samen voor verdere professionalisering van inkoop- en contractmanagement in het onderwijs.
Doelgroep
Iedereen die zich binnen het po en vo bezighoudt met inkopen van (ict-)diensten of producten. Bijvoorbeeld (ict-)inkopers en contractmanagers, managers bedrijfsvoering of facilitaire zaken.
Aantal leden 2026
Circa 180 leden
Organisatie(s)
SIVON
Aanmelden of meer informatie? Ga naar: het Netwerk Inkoop
Netwerk Leermiddelen
Doel
Om kennis en ervaringen over leermiddelen te delen en de dialoog hierover op gang te brengen, richten Kennisnet en SIVON in 2023 het Netwerk Leermiddelen op.
Doelgroep
Iedereen die zich binnen het po en vo met leermiddelen bezighoudt. Denk aan leermiddelencoördinatoren, maar ook medewerkers die zich bezighouden met het beleid, de keuze en implementatie van leermiddelen.
Aantal leden 2023
In oprichting
Organisatie(s)
Kennisnet en SIVON
Aanmelden of meer informatie? Ga naar: het het Netwerk Leermiddelen
Themacommissie Digitaliering
PO-Raad en VO-raad zijn in het najaar van 2023 gestart met de nieuwe themacommissie Digitalisering.
Doel
De themacommissie Digitalisering adviseert het bestuur van zowel de VO-raad als PO-Raad over digitalisering en nieuwe technologieën in het onderwijs. Dit betreft een breed spectrum aan dossiers uiteenlopend van de digitale infrastructuur en cybersecurity tot digitale leermiddelen, digitale vaardigheden, ethische vraagstukken en nieuwe technologieën, waaronder AI.
Doelgroep
De themacommissie bouwt voort op de tijdelijke Adviesgroep Regie op ICT. Een deel van de leden van deze tijdelijke adviesgroep is doorgestroomd naar de themacommissie. De themacommissie bestaat uit ten minste 10 leden, bestuurders en schoolleiders uit het po en vo en vergadert zo’n vijf keer per jaar (één keer fysiek, vier keer digitaal).
Aantal leden
Minimaal 10
Organisatie(s)
PO-Raad en VO-raad
Deze commissie staat open voor suggesties en eventuele nieuwe leden. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Ewout Tenhagen (e.tenhagen@poraad.nl).
Uitgelicht: Nationaal Groeifonds
Met het Nationaal Groeifonds investeert het kabinet in projecten die zorgen voor economische groei voor de lange termijn. Daarbij is ook geld beschikbaar gesteld voor de digitalisering van het funderend onderwijs. Van de drie voorstellen die het ministerie van OCW in 2021 indiende, zijn er twee goedgekeurd, namelijk Edu-V en Impuls Open Leermateriaal.
Stichting Edu-V is een keurmerk voor digitale gegevensuitwisseling in het onderwijs. Binnen de stichting werken scholen en leveranciers samen om de afspraken die de basis vormen van het keurmerk te ontwikkelen, te beheren en de naleving te waarborgen.
Impuls Open Leermateriaal verbetert de onderwijskwaliteit door actuele en toegankelijke collecties open leermaterialen beschikbaar te maken. Sinds de start in is VO-raad strategisch partner van IOL.
