Weerbaarheid en crisisorganisatie
Schoolorganisaties kunnen te maken krijgen met uiteenlopende verstoringen en crisissituaties, waardoor de veiligheid, ontwikkeling en/of het welzijn van leerlingen en medewerkers onder druk komt te staan. Door als schoolorganisatie te werken aan weerbaarheid en crisisvoorbereiding, vergroten we het vermogen om in onverwachte situaties goed en snel te handelen en hierbij weloverwogen keuzes te maken. Zo kunnen alle scholen de veiligheid, het welzijn en de continuïteit van het onderwijs zo goed als mogelijk borgen.
Ondersteunende documenten
Om schoolorganisaties te ondersteunen bij het werken aan weerbaarheid en crisisorganisatie heeft de VO-raad een set praktische hulpmiddelen ontwikkeld:
Handreiking - voorbereiden op crisissituaties
Deze handreiking vormt het startpunt bij het werken aan crisisvoorbereiding. Via een checklist kun je in kaart brengen in hoeverre jouw school(bestuur) bepaalde zaken al op orde heeft. Vervolgens kan je aan de slag met de punten waar jouw school nog stappen op kan zetten; de handreiking zet op een rij waar je aan moet denken en wat je moet regelen en geeft handvatten en tips. In werkbladen kan je plannen en afspraken vastleggen.
Crisiskaarten - voorbereiden op en oefenen met crisissituaties
Deze kaarten kan je als school vooraf invullen om zo verschillende crisisscenario's te doorgronden en voorbereiden. Vervolgens kunnen de kaarten gebruikt worden om te oefenen met verschillende crises en calamiteiten op zowel bestuurs- als schoolniveau.
Meterkastkaart, stroomschema acute besluitvorming en escalatieladder - handelen tijdens crisissituatie
Deze documenten ondersteunen schoolorganisaties in de eerste minuten tot het eerste uur van een crisis of calamiteit. Ze helpen om in een acute fase snel te handelen, overzicht te houden en passende vervolgstappen te bepalen.
- Meterkastkaart: Deze kaart – zelf door de school in te vullen - biedt een snel overzicht van belangrijke contactpersonen, externe partners en noodcommunicatie.
- Het stroomschema helpt bij het beoordelen van de situatie en het bepalen van de juiste acties.
- De escalatieladder geeft inzicht in de ernst en impact van een situatie en helpt bij het bepalen van het juiste niveau van opschaling.
Alle documenten zijn ook als invulbaar word-bestand beschikbaar, zodat je ze kan aanpassen aan je eigen schoolorganisatie en context
Download de pdf-bestanden (en aanpasbare word-bestanden)
Gezamenlijk vormen deze documenten hulpmiddelen voor scholen als zich daadwerkelijk een crisis of calamiteit voordoet; de school is dan goed voorbereid en kan terugvallen op de documenten bij afweging en besluitvorming. Dit helpt om goed en snel te handelen in crisissituaties.
De set hulpmiddelen geeft richting en structuur, maar zijn nadrukkelijk niet voorschrijvend. Iedere schoolorganisatie maakt immers eigen afwegingen, passend bij de context, de leerlingenpopulatie en de omgeving.
De producten kun je op verschillende manieren gebruiken. Het is niet nodig om alles in één keer te doorlopen. Juist het stapsgewijs werken kan helpend zijn en maakt het proces van crisisorganisatie uitvoerbaar.
