Leerlingendaling: dit moet u weten over prognosecijfers

09 september 2020

Hoe kunt u zich als school goed voorbereiden op de daling van het aantal leerlingen? Verschillende prognosemodellen geven houvast maar leveren ook verschillende uitkomsten op. Met behulp van de factsheet van het project regionale samenwerking en het combineren van data krijgen scholen meer inzicht in de cijfers die voor hen belangrijk zijn.

Dat het aantal leerlingen in Nederland gaat dalen is onontkoombaar. Naar verwachting gaat het de komende vijftien jaar om 130.000 minder leerlingen, een daling van 13 procent. Wanneer de vier grootste steden niet worden meegeteld krimpt het aantal leerlingen zelfs met 16 procent. Op de vier grootste steden na daalt het aantal leerlingen verspreid over het hele land. Meer dan de helft van de scholen krijgt de komende vijftien jaar naar verwachting te maken met meer dan 10 procent krimp. Voor ongeveer een op de zeven scholen gaat het zelfs om meer dan 20 procent krimp. Bekijk de grafiek hieronder.

Grafiek leerlingenaantallen tot 2032

Diverse prognoses om daling leerlingenaantal te voorzien

Als schoolbestuur is het belangrijk om goed zicht te hebben op de ontwikkeling van het aantal leerlingen op school en in de regio. Daarop wordt immers het beleid vastgesteld. Er zijn verschillende prognoses en rekenmodellen die inzicht geven in de voorspelde leerlingendaling. Het gaat om:

  • De leerlingenprognoses van DUO, weergegeven in een excelsheet.
  • Het scenariomodel-VO van Voion. Dit is een interactieve tool waarmee u de invloed van voorspelde leerlingendaling op uw bekostiging en huisvestingsbehoefte ziet. U kunt de leerlingaantallen en prognoses aanpassen om verschillende scenario’s te bekijken.
  • Het rapport Prognose aantal leerlingen in het ManagementVenster van Vensters toont de voorspelde leerlingendaling voor specifieke regio’s en vo-instellingen. Het aantal leerlingen in het eerste leerjaar, het aantal leerlingen van de afgelopen jaren en de verwachting voor de komende jaren zijn erin te vinden. Daarnaast geeft het rapport een inschatting van de benodigde capaciteit voor het verwachte aantal leerlingen. Deze gegevens zijn afkomstig van het scenariomodel-VO van Voion.
  • Verder zijn er veel (middel)grote gemeenten die prognoses maken; die cijfers zijn daar op te vragen.
     

Interpretatie van prognoses

De bovengenoemde tools leveren verschillende leerlingenprognoses op. In onderstaande grafiek is bijvoorbeeld te zien hoe de voorspelde leerlingendaling van DUO en Voion (2018-2028) op regionaal niveau uiteen kan lopen, tot wel 20 procent. En dat maakt het gebruik van de prognoses lastig, want van welk aantal kunt u dan uitgaan als school? Belangrijk is in ieder geval om niet van één prognose uit te gaan. Het project regionale samenwerking van de VO-raad heeft als hulpmiddel de Factsheet leerlingenprognoses VO gepubliceerd. Hierin worden de verschillen tussen de prognosemodellen van DUO en Voion op een rij gezet. Zo krijgen scholen meer inzicht in de totstandkoming van de prognoses en kunnen ze een beter onderbouwde keuze maken.

Voorspelde regionale leerlingenprognose 2028

(tekst gaat verder onder de grafiek)

Regionale leerlingenprognose VO

Basisgeneratiecijfers ook gebruiken

Naast de factsheet over de verschillende prognoses is er een tabellenrapport met de basisgeneratiecijfers per 1 januari 2020 beschikbaar. Het tabellenrapport bevat de basisgeneratiecijfers van alle gemeenten in Nederland. Deze cijfers zijn naast de prognosemodellen van DUO en Voion goed te gebruiken voor het maken van eigen leerlingenprognoses. De basisgeneratiecijfers betreffen feitelijke informatie over de verschillende leeftijdscohorten, zonder veronderstellingen over woningbouw of migratie van de regio’s en het marktaandeel van scholen. Het CBS verwacht gemiddeld 5 procent migratie-effecten op deze basisgeneratie-cijfers in een periode van 15 jaar.

Meer weten? Kijk op www.vo-raad.nl/krimpinhetvo