Nationaal Programma Onderwijs

31 mei 2021

Het Nationaal Programma Onderwijs is een investeringsprogramma van het kabinet voor de komende 2,5 jaar om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. Voor het funderend onderwijs gaat het om 5,8 miljard euro. De spil van het investeringsprogramma wordt gevormd door schooleigen programma’s die scholen op basis van een eigen analyse van de situatie op de school opstellen.

Update: 31 mei 2021

Het Nationaal Programma Onderwijs is wat betreft de VO-raad een erkenning van de grote uitdagingen waarvoor het onderwijs zich gesteld ziet. Goed aan de opzet van het programma is dat de scholen in de lead zijn; zij weten tenslotte het beste wat hun leerlingen nodig hebben. De VO-raad maakt zich verder hard voor ruimte en tijd voor scholen om de middelen op een goede manier in te kunnen zetten, voor het structureel maken van een deel van de middelen, en voor een solide en duidelijke verantwoording en monitoring van het programma. De VO-raad ondersteunt zijn leden bij het Nationaal Programma Onderwijs door kennisuitwisseling te faciliteren.

29 juni: NPO-inspiratiebijeenkomst voor schoolleiders met Onderwijs-OMT
Op dinsdag 29 juni organiseert de VO-raad voor schoolleiders een tweede inspiratiebijeenkomst over het NPO. Veel scholen bevinden zich inmiddels in een volgende fase, en maken de stap van analyse naar plan. Wat zijn tips en adviezen uit de wetenschap die je kunnen helpen om de ambities van jouw school rondom het NPO waar te maken? Wat zijn effectieve interventies - ook op het gebied van mentale gezondheid -, welke zijn het meest duurzaam en waar moet je bij de organisatie en uitvoering op letten? Het Onderwijs-OMT deelt zijn belangrijkste adviezen.

 

Eerdere inspiratiebijeenkomst terugkijken 
De eerdere NPO-inspiratiesessie van de VO-raad, met onder meer een presentatie van lector Kristin Vanlommel over de werkende principes bij onderwijsverandering, is nog tot eind juni terug te zien. Ruim 850 mensen bekeken dit webinar inmiddels. 

 

Download ook de presentatie van Kristin Vanlommel over de werkende principes bij onderwijsverandering (pdf).


Handreiking schoolanalyse

Van scholen wordt verwacht dat zij een analyse maken van wat er op leerling- en schoolniveau nodig is. Op basis daarvan kunnen scholen een schoolprogramma ontwikkelen, waarbij er veel ruimte is in hoe ze deze analyse vormgeven. Het ministerie van OCW heeft een handreiking gemaakt die scholen kan helpen bij de analyse in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Scholen kunnen dit stappenplan gebruiken, maar moeten dat niet.

 

Bruikbare tools
Binnen het - inmiddels afgeronde - project Leerling 2020 zijn (pre corona) tools ontwikkeld die scholen kunnen gebruiken om een analyse te maken van hoe hun leerlingen er op verschillende gebieden voor staan, bijvoorbeeld op het gebied van cognitieve ontwikkeling, motivatie, zelfvertrouwen en zelfregulatie. Bekijk de tools op de website van Voortgezet Leren.  


Lijst met interventies

Op basis van de analyse kunnen scholen een keuze maken uit een lijst van wetenschappelijk onderbouwde, (aannemelijk) effectieve interventies, de zogenaamde 'menukaart'. Het gaat hierbij om interventies op cognitief én sociaal-emotioneel en fysiek vlak. Ook zijn er interventies gericht op het stimuleren van de executieve vaardigheden, zoals plannen en samenwerken. 

De lijst biedt scholen veel ruimte om interventies passend bij de eigen school(soort) en leerlingen te kiezen. Dat is belangrijk, omdat scholen het beste weten wat hun leerlingen nodig hebben. Daarnaast is er ruimte om juist in te zetten op ambities die er al waren binnen de school.  

Uitwerking per interventie
Om scholen te ondersteunen bij het samenstellen van een eigen programma op basis van de menukaart, biedt Voortgezet Leren een overzicht per interventie van de vertaling naar de praktijk. Het overzicht biedt inspiratie over hoe u als school met een bepaalde interventie aan de slag kan gaan. U vindt hier praktijkvoorbeelden en podcasts, maar ook mogelijke tools en relevante bijeenkomsten. 


Structurele middelen

De wens bij scholen is groot om zoveel mogelijk in te zetten op duurzame verbeteringen van het onderwijs. Het NP Onderwijs betekent weliswaar een forse investering in het onderwijs, maar deze is wel incidenteel en kent daarmee zijn beperkingen. Ook incidentele middelen kunnen ingezet worden om duurzame verbeteringen te realiseren, maar er zijn uitdagingen in het onderwijs, zoals het lerarentekort, die structurele aandacht en investeringen vragen. Zodra het kan, gaat de VO-raad in gesprek met een nieuw kabinet om zicht te krijgen op welke middelen structureel kunnen worden. Ook gaan we in gesprek met een nieuw kabinet over het over langere tijd uitsmeren van de aangekondigde middelen, zodat het bijvoorbeeld realistischer wordt om extra personeel (bijvoorbeeld leerlingbegeleiders of coaches) aan te nemen.

Extra menskracht

Duidelijk is dat het programma een groot beroep doet op het onderwijs in een periode van lerarentekorten en hoge werkdruk. We zullen er daarom alles aan moeten doen om extra menskracht te vinden die leraren kunnen ondersteunen en hen werk uit handen kunnen nemen (denk aan klassenassistenten, trainees, oud-docenten, zij-instromers, leraren in opleiding, maar ook pedagogen en psychologen). Het Nationaal Programma kan daarmee ook een stimulans zijn om mensen de weg te laten vinden naar werken in het onderwijs.

Voion biedt ondersteuning aan scholen bij het aanboren en vinden van deze extra menskracht.

Lees ook hierover onze bericht: Nationaal Programma Onderwijs en tijdelijke arbeidsovereenkomsten


Overzicht extra financieringsstromen

Er zijn veel (tijdelijke) financieringsstromen bijgekomen in het onderwijs in het kader van corona. De VO-raad heeft hiervan een overzicht gemaakt.


Praktijkvoorbeelden Nationaal Programma Onderwijs

De VO-raad ondersteunt zijn leden bij de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs door de uitwisseling van kennis en ideeën te faciliteren en scholen te inspireren. Hieronder treft u verhalen uit de praktijk over de aanpak rondom het Nationaal Programma Onderwijs.

Wilt u ook uw aanpak delen met andere scholen? Neem dan contact op met lindazeegers@vo-raad.nl