Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Ontwikkeling leraren
De afgelopen tien jaar is de samenwerking tussen lerarenopleidingen en vo-besturen versterkt. Ook is de onderlinge samenwerkingsagenda verbreed. Er zijn betekenisvolle stappen gezet in de opzet van regionale en innovatieve partnerschappen tussen lerarenopleidingen en vo-scholen, zogenaamde partnerschappen voor Samen opleiden en professionaliseren. Zo kunnen aankomende leraren voor een groot deel in de praktijk worden opgeleid.

Op diverse andere terreinen valt er nog veel winst te behalen. Veelvuldig klinkt vanuit de politiek, de maatschappij en het onderwijsveld de roep dat het opleiden van leraren voor het voortgezet onderwijs beter kan en moet. Bijvoorbeeld rond het lerarentekort in het voortgezet onderwijs, de uitval onder startende leraren en de noodzaak tot meer maatwerk in de lerarenopleidingen en een betere afstemming tussen theorie en praktijk. 

De VO-raad pleit voor een grotere rol van schoolbesturen bij het opleiden van leraren. We vinden het belangrijk dat schoolbesturen samen met lerarenopleidingen in de regio werken aan een doorlopende leer- en ontwikkellijn voor leraren. Een doorlopende lijn omvat zowel de initiële opleiding en de inductiefase van de starter als de professionele ontwikkeling gedurende de verdere loopbaan van de leraar. Dit maakt het ontwikkelperspectief voor leraren interessanter en daarmee het beroep van leraren aantrekkelijker.  

Door een nauwe samenwerking tussen lerarenopleidingen en scholen in opleidingsscholen worden leraren beter opgeleid en begeleid. Uit onderzoek (onder meer Van de Grift et al. 2016) blijkt bijvoorbeeld dat aankomende leraar hun pedagogisch-didactische vaardigheden sneller ontwikkelen binnen een opleidingsschool dan binnen een niet- opleidingsschool. Deze voordelen blijven bovendien behouden op het moment dat de startende leraar de eerste jaren van zijn/ haar loopbaan een begeleidingstraject volgt.   

Samen opleiden: uitbreiding en verdieping

Om de ontwikkeling van Samen Opleiden en Professionaliseren te stimuleren, worden partnerschappen bekostigd vanuit de Regeling Tegemoetkoming Kosten Opleidingsscholen. De regeling was in eerste instantie bedoeld om een beperkt aantal partnerschappen te financieren, maar de afgelopen jaren is de regeling regelmatig verruimd om nieuwe partnerschappen toe te laten. Dit is een stap in de goede richting om in de toekomst alle leraren te laten profiteren van Samen Opleiden en Professionaliseren.  

Er is echter meer nodig en daarom worden er op landelijk niveau gesprekken gevoerd om een verdere uitbreiding van het concept Samen Opleiden en Professionaliseren te kunnen financieren. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een nieuw kwaliteitskader en een bijbehorende werkwijze van peer review om de kwaliteit van het opleiden te waarborgen en te verdiepen. Deze gesprekken worden gevoerd in een bestuurlijk werkgroep over de toekomst van samen opleiden en professionaliseren, waarin bestuurders van de sectorraden, de koepels van lerarenopleidingen en het Ministerie van OCW zitting hebben.  

Begeleiding startende leraren

Specifieke aandacht is nodig voor het borgen en verder uitbreiden van een goede begeleiding voor startende leraren. Daarbij is een verbinding tussen het samen opleiden en de begeleiding van startende leraren essentieel. Daarnaast is ook de professionele ontwikkeling van leraren tijdens hun loopbaan van belang. Een goede begeleidings- en professionaliseringstructuur is ook noodzakelijk om de overgang van opleiding naar beroep te vergemakkelijken. In het geactualiseerde Sectorakkoord VO is daarom afgesproken dat schoolbesturen zorgen dat startende leraren een effectief inwerk- en begeleidingsprogramma volgen, als onderdeel van hun strategisch personeelsbeleid. Hoewel er een positieve beweging merkbaar is, is op het vlak van begeleiding startende leraren een extra inspanning nodig.