Armoede en geldzorgen: wat kan de school betekenen?

08 september 2022

De toegenomen geldstress en armoede in de samenleving – door de inflatie en met name de stijgende gasprijzen – komt ook de school in: het zorgt ervoor dat een (steeds) grotere groep leerlingen minder goed in hun vel zit en lastiger de benodigde schoolspullen kan kopen. Ook kunnen ze soms geen lid meer worden van een sportclub of aan culturele activiteiten deelnemen. De vraag welke rol scholen kunnen spelen om leerlingen te helpen bij het omgaan met armoede en geldzorgen is hiermee uiterst actueel. Hieronder lichten we de beschikbare ondersteuning op dit vlak voor scholen nog een keer extra uit.

Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede leeft, nam de laatste jaren heel langzaam af, maar is het afgelopen jaar gestegen van ruim 7 naar ruim 9% en zal naar verwachting in 2023 nog verder toenemen (cijfers CPB). Hiermee komt ook een nieuwe doelgroep in zicht: degenen die het eerst nét redden, maar nu niet meer.

Handreiking ‘Omgaan met armoede’

Scholen kunnen de armoedeproblematiek niet oplossen, maar wel rekening houden met de armoede en geldzorgen waar sommige van hun leerlingen mee te maken hebben en acties ondernemen om de situatie voor hen beter te helpen maken. In de handreiking ‘Omgaan met armoede op scholen’ (2020) worden dertien werkwijzen hiertoe beschreven, gebaseerd op goede praktijken van, en expertmeetings en pilots op scholen. Mogelijke acties die worden genoemd zijn het creëren van een veilige sfeer waarin zonder schaamte over armoede gepraat kan worden en het vergroten van de veerkracht van jongeren. Ook kunnen scholen extra goed letten op de kosten voor de vrijwillige ouderbijdrage en de schoolkosten: zijn deze nodig, kunnen ze lager, heb je in beeld welke ouders en leerlingen moeite hebben met het voldoen aan deze kosten? Het bieden van materiële steun (bijvoorbeeld gratis fruit of schoolfietsen) kan helpen, evenals ouders wijzen op en/of ondersteunen bij het regelen van beschikbare hulp. Daarnaast kan een school investeren in financiële educatie voor leerlingen.

De handreiking werd in opdracht van de ministeries OCW en SZW geschreven door Mariëtte Lusse (Hogeschool Rotterdam) en Annelies Kassenberg (Hanzehogeschool Groningen).


Webinar op 17 november

Op 17 november verzorgt Mariette Lusse, lector Kinderarmoede aan de Hogeschool Rotterdam, een webinar rondom het thema 'armoede en scholen'. Er is veel ruimte voor uitwisseling van ervaringen en goede aanpakken. Scholen kunnen zich nu voor dit webinar aanmelden

 

Gevolgen voor scholen 
De inflatie heeft ook gevolgen voor de scholen zelf. Vooral de exponentieel gestegen energieprijs baart scholen zorgen. Zie in dit kader het bericht ' Vooralsnog geen compensatie voor hogere energiekosten'.