30 januari 2020

Het onderwijs staat voor diverse grote uitdagingen - zoals de leerlingendaling, het terugdringen van het lerarentekort, het tegengaan van kansenongelijkheid en het realiseren van passend onderwijs en sterk beroepsonderwijs - die samenwerking essentieel maken. Alleen door gezamenlijk dit soort uitdagingen aan te gaan, kunnen echt stappen worden gezet en oplossingen worden gevonden. 2020 is dan ook het 'jaar van de samenwerking’, waarin elkaar opzoeken en de krachten bundelen centraal staan. ‘Samenwerken’ - in de school, tussen scholen en schoolbesturen, in de keten en in de regio - vormt de komende periode ook de rode draad in de activiteiten van de VO-raad. Hieronder een overzicht:

Discussiestuk ‘Toekomst van ons onderwijs’

In januari van dit jaar presenteerde de VO-raad samen met de andere onderwijssectoren, leerlingen, studenten en sociale partners het discussiestuk ‘Toekomst van ons onderwijs’, met voorstellen voor groot onderhoud aan het onderwijs. Met dit stuk willen de organisaties een brede dialoog starten over aanpassingen en vernieuwingen die nodig zijn om de uitdagingen in het onderwijs het hoofd te bieden. De brede coalitie gaat hierover de komende periode in gesprek met de samenleving. Op deze pagina vindt u de belangrijkste informatie en relevante ontwikkelingen rond dit pact.

Meer informatie over 'Toekomst van ons onderwijs'
Het discussiestuk 'Toekomst van ons onderwijs' werd op 21 januari 2020 gepresenteerd door AVS, VO-raad, MBO Raad, PO-Raad, LAKS, Vereniging Hogescholen, VSNU, FvOv, JOB MBO, CNV Overheid, CNV Onderwijs, Interstedelijk Studenten Overleg, Landelijke Studentenvakbond en Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang. Een gezamenlijke en eensgezinde visie op het onderwijs in 2030 is in de ogen van deze brede coalitie nodig om het onderwijs structureel te verbeteren.
 
Nederland is een welvarend land en er gaat veel goed in het Nederlandse onderwijs. De gezamenlijke onderwijsorganisaties zien echter ook dat successen uit het verleden, geen garantie bieden voor de toekomst. Diverse signalen waarschuwen ons al langer dat het onderwijs onder druk staat. Zo daalt de leesvaardigheid bij Nederlandse leerlingen, is er sprake van kansenongelijkheid, wordt beroepsonderwijs ondergewaardeerd en ervaren scholen dat zij door schotten in het systeem en onder meer door ‘vroegselectie’ niet het beste uit studenten en leerlingen kunnen halen. De druk op leerlingen en studenten gaat steeds vaker ten koste van hun welzijn en prestaties. Er is een gebrek aan waardering voor onderwijsprofessionals, waardoor het personeelstekort en de werkdruk toenemen.
 
Met het stuk willen de organisaties een brede dialoog starten over aanpassingen en vernieuwingen die nodig zijn om de uitdagingen in het onderwijs het hoofd te bieden.
 

Vijf ankerpunten

In 'Toekomst van ons onderwijs' zetten de onderwijsorganisaties vijf ankerpunten uit voor een discussie over aanpassingen en vernieuwingen. Dat doen we vanuit een gezamenlijke probleemanalyse en met gezamenlijke oplossingsrichtingen. Hierbij wordt aangesloten bij en voortgebouwd op lopende ontwikkelingen in het onderwijs, zoals de dialoog over een curriculumherziening, de ambities rond een landelijke kennisinfrastructuur voor innovatie en onderzoek, en de door de Onderwijsraad geëntameerde discussie over een meer eigentijds perspectief op leraarschap. Naast veranderingen die het onderwijsveld zelf kan en moet oppakken, zijn er structurele investeringen door de overheid nodig. De coalitie wil onderstrepen dat dit groot onderhoud moet plaatsvinden zonder de noodzakelijke korte termijnacties op het gebied van onder meer werkdruk en personeelstekorten, uit het oog te verliezen.
 
Het discussiestuk 'Toekomst van ons Onderwijs' bevat de volgende vijf ankerpunten:
 
Een vroege start is de beste basis
Hoe jonger het kind is waarin wordt geïnvesteerd, hoe meer profijt het kind en de samenleving daarvan hebben. Kinderen kunnen dan ook al vanaf jonge leeftijd naar een basisvoorziening die voor iedereen toegankelijk is. Zo stimuleren we dat alle kinderen taalvaardig starten met het funderend onderwijs.
 
Doorlopende leerlijnen in het onderwijs
Leerlingen blijven langer bij elkaar en maken op latere leeftijd keuzes voor vervolgstappen in het onderwijs. Zo stimuleren we dat leerlingen met verschillende achtergronden langer met elkaar onderwijs volgen en voorkomen we ‘vroegselectie’. Een leerling of student gaat naar een volgende fase als hij of zij daar qua persoonlijke en inhoudelijke ontwikkeling aan toe is. Op ongeveer 15-jarige leeftijd kiezen leerlingen voor een beroepsgerichte stroom of een academische stroom. Het onderwijs aan leerlingen in de leeftijd van 12-18 jaar wordt modulair aangeboden en leerlingen kunnen vakken en leergebieden op verschillende niveaus volgen. Ook is er voor elke leerling de mogelijkheid om - via een beroepsgericht aanbod - hun praktische talenten te ontdekken en ontwikkelen.
 
Leven lang ontwikkelen is vanzelfsprekend: naar een brede, sterke leercultuur
We geven kinderen al op jonge leeftijd mee dat leren nooit ‘af’ is en niet alleen op school plaatsvindt, maar ook op de werkplek. Het publieke stelsel met de bestaande onderwijsleerlijnen in het initieel onderwijs wordt uitgebreid zodat iedereen een leven lang toegang heeft tot publiek onderwijs.
 
Onderwijsprofessionals: naar aantrekkelijker werk in een samenwerkende sector
Voor de toekomst van Nederland heeft het onderwijs de beste mensen nodig. Mensen die worden gewaardeerd voor wat ze doen, voldoende professionele ruimte hebben, zich als professional kunnen blijven ontwikkelen en een marktconform salaris verdienen. Samen opleiden en professionaliseren van leraren wordt de norm, waarbij lerarenopleidingen en scholen stevig met elkaar samenwerken.
 
Onderzoek en innovatie van wereldniveau
Om als Nederland het meest innovatieve land van Europa te worden, moeten we fundamenteel, toegepast en praktijkgericht onderzoek van wereldniveau hebben. Er wordt meer en gelijkwaardig samengewerkt tussen onderwijs, onderzoek en andere relevante partijen. Kennis uit onderzoek is voor het onderwijs toegankelijk, toepasbaar en betrouwbaar.
Neem deel aan de dialoog!

Wilt u ook meepraten over de toekomst van ons onderwijs, of heeft u vragen? U kunt op diverse manieren uw input geven en/of vragen stellen.
 

Bijeenkomsten

In februari en maart organiseert de brede coalitie van onderwijsorganisaties vijf landelijke dialoogbijeenkomsten om met de samenleving in gesprek te gaan over 'Toekomst van ons onderwijs'. 
 

Ook vindt er een rondetafelgesprek plaats op 10 maart in Leeuwarden. Op 18 maart is verder 'Toekomst van ons onderwijs' een van de thema's tijdens een bijeenkomst van regio Amsterdam en op 30 maart tijdens een bijeenkomst van regio Zuid
 

Website

U kunt uw bijdrage aan de dialoog ook via de website van Toekomst van ons onderwijs sturen. 

Reacties

Scholen

Media

Verslagen landelijke dialoogbijeenkomsten

VO-congres 2020

Ook het VO-congres op 26 maart aanstaande staat in het teken van de kracht van samenwerking. Onder het motto ‘Samenwerken doe je niet alleen’ worden hier onder andere de vele goede voorbeelden uitgelicht van scholen die samen met hun omgeving goed onderwijs realiseren.

 

Beleidsvorming, belangenbehartiging en ondersteuning op thema’s

Het stimuleren, mogelijk maken en faciliteren van samenwerken zal het komende jaar ook steeds terugkomen in de beleidsvorming, belangenbehartiging en ondersteuningsactiviteiten van de VO-raad op de voor de sector belangrijke thema’s. Via het themaoverzicht vindt u per thema op welke manier hier vorm aan wordt gegeven. Specifiek willen we in dit kader verwijzen naar de onderstaande thema’s en projecten:


Daarnaast biedt de VO-raad schoolbesturen ook ‘thema-overkoepelende’ ondersteuning op het vlak van samenwerking:

  • In het katern 'Regionale samenwerking voor bestuurders vo' vindt u handvatten, kennis en praktijkvoorbeelden rond het realiseren van goede regionale samenwerking. Hoe werk je samen? Hoe combineer je verschillende belangen? Welke rol heb je als bestuurder?
  • Het 'Reflectie-instrument bij samenwerking organisaties' helpt schoolbesturen en scholen om samen met partners te reflecteren op de samenwerking en afspraken te maken over vervolgstappen. Ook scholen die aan het begin staan van een nieuwe samenwerking kunnen het reflectie-instrument gebruiken.

     

Bekijk ook onze nieuwjaarsgroet 2020, over wat samenwerking de mensheid door de eeuwen heeft gebracht.