Alle onderwerpen

Onderwerp

Schoolontwikkeling

De ontwikkeling van scholen staat nooit stil. Maatschappelijke opgaven vragen om aandacht, inzichten uit onderzoek bereiken het onderwijs en de constante aanwas aan nieuwe, jonge mensen en zij-instromers zorgt voor nieuwe prikkels. Hoe kunnen scholen zich in dit krachtenveld blijven ontwikkelen, op een manier die bij hen past en in relatie tot hun omgeving? Besturen en scholen kiezen hun eigen richting en de VO-raad ondersteunt ze daarbij met een breed palet aan activiteiten en instrumenten.

Praktijk & ondersteuning

Professionele schoolorganisatie

Een belangrijke voorwaarde voor een sterke schoolontwikkeling is dat dit plaatsvindt binnen een professionele schoolorganisatie. In een onderzoek voor de VO-raad heeft de Universiteit Utrecht dit begrip verdiept. De professionele schoolorganisatie is een richting, een manier van denken en handelen om als schoolorganisatie wendbaar, lenig en weerbaar te worden en te blijven en zo te zorgen voor toekomstbestendig onderwijs. De eigen visie van een bestuur en school is altijd het uitgangspunt. Van daaruit kan een school gaan bouwen aan haar ontwikkeling.

Professionele leercultuur

Verwant aan het begrip professionele schoolorganisatie is het concept van de professionele leercultuur. De professionele leercultuur bestaat, zoals beschreven in het onderzoek van de Universiteit Utrecht, uit drie kenmerken:

  • Het samenwerken van leraren; het samenwerken en afstemmen van werkzaamheden van alle betrokkenen in een schoolorganisatie waaronder leraren, onderwijsondersteunende medewerkers en leidinggevenden.
  • Het leren van en met elkaar; het leren binnen teams, het leren van teams van elkaar; en het leren van andere scholen binnen en buiten de eigen scholengemeenschap.
  • Een onderzoekende houding van alle betrokkenen, gedreven door nieuwsgierigheid, inspiratie en de drang om onderwijs te verbeteren. 

Kennisgedreven werken

De VO-raad heeft in haar koers vastgelegd dat zij besturen en scholen stimuleert om op een kennisgedreven manier te werken. Het ontwikkelen, delen en benutten van kennis in de eigen organisatie zorgt ervoor dat organisaties kennisgedreven beslissingen kunnen nemen en daarmee hun schoolontwikkeling kunnen onderbouwen.

Aan de slag met schoolontwikkeling

Besturen en scholen die aan de slag willen met hun schoolontwikkeling kunnen bij de VO-raad terecht voor activiteiten, modellen en instrumenten. Zo biedt het programma Voortgezet Leren van de VO-raad meerdere hulpmiddelen om zelf op school aan de slag te gaan met schoolontwikkeling: innovatietrajecten, praktijkvoorbeelden, inspiratiesessies en allerlei praktische tools. Bekijk bijvoorbeeld de toolkit 'Aanpak Schoolontwikkeling’. Hierin wordt een ontwikkeling in de school voorgesteld als cyclisch en continu proces waarbij je verschillende fasen doorloopt. De toolkit maakt die fasen inzichtelijk en geeft bij elke stap hulpvragen, tools en instrumenten, zoals de Reflectietool leiderschap en duurzame onderwijsontwikkeling. Met deze tool breng je in kaart in hoeverre het leiderschap op jouw school is toegerust om een duurzame onderwijsontwikkeling te realiseren.

Innovatie en onderzoek

Het Programma innovatie en onderzoek van de VO-raad faciliteert besturen en scholen te die op een innoverende manier willen werken. 

Inspiratie en informatie

Naast ons eigen programma Voortgezet leren zijn er meer bronnen voor ondersteuning, zoals Voion of het Platform Samen Opleiden & Professionaliseren. Interessant is de scan Onderzoekscultuur in de school, te vinden in de kennisbank van genoemd platform. De scan is bedoeld voor scholen die onderzoek in de school willen benutten om zich te ontwikkelen als professionele leergemeenschap. Het is een zelfevaluatie-instrument: scholen kunnen het zelfstandig gebruiken om de eigen positie te bepalen en acties voor verdere schoolontwikkeling te ondernemen.

Op het platform Samen Onderzoeken vind je een leeromgeving waar scholen op een onderzoekende manier (evidence informed) kunnen werken aan onderwijsontwikkeling. De leeromgeving onderscheidt drie dimensies voor duurzame schoolontwikkeling: onderzoeksmatig werken, kennis benutten en de samenwerkingscultuur versterken.

Van Voion komt onder andere de gespreksleidraad ‘Anders organiseren in het voortgezet onderwijs’ en het bijbehorend onderzoeksrapport Anders organiseren? Teamwork!